"ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΑΣ ΓΡΑΦΟΥΝ"

ΜΕΡΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.

Τα τελευταία χρόνια οι πολίτες στις αναπτυγμένες χώρες αξιοποιώντας το πλήθος των διαθέσιμων πηγών πληροφόρησης είναι πολύ περισσότερο ενημερωμένοι τόσο σχετικά σε θέματα υγείας και για τις διάφορες ασθένειες, όσο και για τις διαθέσιμες θεραπείες. Ταυτόχρονα φαίνεται να επιθυμούν να έχουν ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στην επιλογή της θεραπείας τους.Γι’ αυτό το λόγο το σχήμα της αυτοφροντίδας ( self care ) και της αυτοθεραπείας ( self medication) καθιερώνονται σαν το πρώτο βήμα και η πρώτη επιλογή στη φροντίδα υγείας και στην αντιμετώπιση ήπιων και ελαφρών προβλημάτων υγείας.

Η αυτοφροντίδα σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) περιλαμβάνει το σύνολο των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνουν οι πολίτες με πρόθεση να βελτιώσουν την υγεία τους και γενικότερα την ευζωία τους όπως επίσης να δράσουν προληπτικά στην πιθανότητα κάποιας ασθένειας.

Η αυτοθεραπεία αποτελεί ένα μέρος της αυτοφροντίδας και συνιστά την υπεύθυνη επιλογή και χρήση των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ) προκειμένου να αντιμετωπισθούν ήπιες ασθένειες ή ήπια συμπτώματα, που έχουν διαγνωσθεί εμπειρικά από τον ίδιο τον ασθενή, χωρίς την υποχρεωτική  παρέμβαση  ιατρού.

Τα τελευταία χρόνια η αυτοθεραπεία εμπεδούται με διαρκώς αυξανόμενη τάση στην Ευρώπη.Υποστηρίζεται από τα συστήματα υγείας για να καλύψει ένα μέρος της υγειονομικής και φαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς θεωρείται ότι εξοικονομεί πόρους και μειώνει τις δαπάνες τόσο για ακριβά συνταγογραφούμενα φάρμακα, όσο και για επισκέψεις σε ιατρούς.

Το κυριότερο εργαλείο για ν’ αντιμετωπίσουν οι πολίτες ήπια και εύκολα αναγνωρίσιμα προβλήματα υγείας με τη καθοδήγηση του φαρμακοποιού, χωρίς να καταφύγουν απαραίτητα στο σύστημα υγείας είναι τα Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ), δηλαδή εγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αυτοθεραπείας. Τα ΜΗΣΥΦΑ είναι φάρμακα δοκιμασμένα, καθιερωμένα από χρόνια και αποδεδειγμένα  ασφαλή. Οι παρενέργειες που πιθανόν να παρουσιάσουν είναι ήπιες και γι’ αυτό το λόγο η συμβουλή και η συνεργασία του φαρμακοποιού είναι χρήσιμη και συνιστάται.

Στην Ελλάδα, ο χαραακτηρισμός ενός φαρμάκου σαν  ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ καθορίζεται από το Υπουργείο Υγείας και από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ). Διακρίνονται έξι μεγάλες θεραπευτικές κατηγορίες:

1) φάρμακα για το βήχα και το κρυολόγημα (cough & cold) και για παθήσεις του ανωτέρου αναπνευστικού συστήματος όπως σιρόπι και καραμέλες για το βήχα

2) αναλγητικά (analgesics) και προϊόντα για τον πόνο και τον πυρετό

3) φάρμακα για το γαστρεντερικό σύστημα (digestive) και για παθήσεις όπως η διάρροια και η δυσκοιλιότητα .

4) βιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής (vitamins-tonics) όπως ασβέστιο και πολυβιταμινούχα

Υπάρχουν βεβαίως και άλλες, μικρότερες κατηγορίες ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ που αφορούν σε προϊόντα για το κυκλοφορικό και το ουροποιητικό σύστημα, τη ναυτία, τη φροντίδα της στοματικής κοιλότητας, αλλά και τη διακοπή του καπνίσματος.

Tα ΜΗΣΥΦΑ αντιπροσωπεύουν το 11% της φαρμακευτικής αγοράς και οι πωλήσεις τους παγκοσμίως ανέρχονται σε $ 111 δισεκατομύρια. Η συνεχώς αυξανόμενη χρήση των ΜΗΣΥΦΑ και γενικότερα της αυτοθεραπείας τα τελευταία χρόνια , οφείλεται στο γεγονός ότι οι κυβερνήσεις έχουν σαν στόχο να ενισχύσουν τον ρόλο του πολίτη – ασθενή στην πρόσβαση φαρμάκων και θεραπειών, αλλά και να μειώσουν τις δαπάνες των συστημάτων υγείας. Σύμφωνα με μελέτη της Πανευρωπαϊκής Οργάνωσης για την αυτοφροντίδα (AESGP), η κοινωνική και οικονομική αξία της αυτοφροντίδας έγκειται στο γεγονός ότι οι πολίτες είναι σε θέση να διαχειριστούν οι ίδιοι από μόνοι τους προβλήματα υγείας, με ελάχιστη ή και καμία παρέμβαση από τους ιατρούς. Με αυτό τον τρόπο, οι δημόσιοι πόροι που θα χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία ήπιων συμπτωμάτων μπορούν τώρα να κατευθυνθούν για την αντιμετώπιση πιο σοβαρών ασθενειών που έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία.

Η διανομή των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ στην Ευρώπη εξαρτάται από τα ιδιαίτερα κοινωνικά, οικονομικά, γεωγραφικά χαρακτηριστικά, αλλά κυρίως εξαρτάται από την φαρμακευτική πολιτική, το σύστημα τιμολόγησης και αποζημίωσης και το θεσμικό πλαίσιο κάθε χώρας. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες για τα φαρμακευτικά σκευάσματα που ανήκουν στην κατηγορία των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ με ένα ελεύθερο σύστημα τιμολόγησης , χωρίς κρατική παρέμβαση, αλλά με λειτουργία ανταγωνισμού ώστε η αγορά αφενός να αυτό-καθορίζεται και αφετέρου να αυτορυθμίζεται.

ΓΙΏΡΓΟΣ Θ. ΔΟΚΙΟΣ

 28-11-2017